Trong dòng chảy của lịch sử văn minh nhân loại, sách được coi là công cụ để lưu giữ và truyền bá tri thức. Sách đã, đang và mãi là người bạn đồng hành thân thiết của con người trong hành trình đi đến sự hiểu biết và những giá trị chân - thiện - mỹ. Ham đọc sách đã trở thành truyền thống văn hóa tốt đẹp có từ lâu đời của nhiều dân tộc trên thế giới, trong đó có dân tộc Việt Nam.

Trên thế giới, Ngày Sách và Bản quyền được tổ chức vào ngày 23 tháng 4 hằng năm. Ở Việt Nam, ngày 04/11/2021, Thủ tướng Chính phủ đã ký Quyết định số 1862-QĐ-TTg về việc tổ chức Ngày Sách và Văn hóa đọc Việt Nam vào ngày 21 tháng 4 hằng năm, nhằm nhằm tôn vinh giá trị của sách, khẳng định vai trò của việc đọc đối với việc nâng cao tri thức, phát triển tư duy, hoàn thiện nhân cách và xây dựng xã hội học tập.

Đối với Quân đội nhân dân Việt Nam, sách và văn hóa đọc có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Đọc sách góp phần nâng cao bản lĩnh chính trị, củng cố niềm tin vào lý tưởng cách mạng, bồi dưỡng tri thức, rèn luyện tư duy và hoàn thiện nhân cách người quân nhân. Qua từng trang sách, mỗi cán bộ, chiến sĩ hiểu sâu sắc hơn về truyền thống vẻ vang của dân tộc, của quân đội; từ đó hun đúc ý chí, quyết tâm hoàn thành tốt mọi nhiệm vụ được giao. Có thể nói, sách và văn hóa đọc chính là nền tảng để xây dựng môi trường văn hóa lành mạnh, nâng cao đời sống tinh thần và năng lực toàn diện cho cán bộ, chiến sĩ trong quân đội.

Những năm qua, nhiều đơn vị trong Quân đội đã quan tâm xây dựng và phát triển phong trào đọc sách với nhiều hình thức phong phú như: xây dựng thư viện, tủ sách đơn vị, tổ chức ngày đọc sách, thi “Đại sứ Văn hóa đọc”, kể chuyện theo sách, giới thiệu sách hay… Những hoạt động này không chỉ tạo điều kiện thuận lợi cho cán bộ, chiến sĩ tiếp cận tri thức mà còn góp phần lan tỏa niềm đam mê đọc sách, khơi dậy tinh thần tự học, tự nghiên cứu và khát vọng cống hiến của mỗi quân nhân. 

Trong thời đại số, sự phát triển mạnh mẽ của công nghệ thông tin và các phương tiện giải trí hiện đại đã mở ra những cơ hội mới để nâng cao hiệu quả hoạt động đọc sách và tiếp cận tri thức. Việc xây dựng thư viện điện tử, số hóa tài liệu, phát triển các nền tảng đọc sách trực tuyến giúp cán bộ, chiến sĩ có thể tiếp cận nguồn tài liệu phong phú mọi lúc, mọi nơi. Đặc biệt, đối với các đơn vị đóng quân ở vùng sâu, vùng xa, biên giới, hải đảo, các giải pháp số hóa càng có ý nghĩa thiết thực, giúp thu hẹp khoảng cách về thông tin và tri thức. Việc ứng dụng công nghệ số giúp đổi mới phương thức tổ chức các hoạt động về sách và văn hóa đọc. Các cuộc thi tìm hiểu sách trực tuyến, diễn đàn chia sẻ tri thức, câu lạc bộ đọc sách online… có thể thu hút đông đảo cán bộ, chiến sĩ tham gia, tạo nên môi trường học tập năng động, hiện đại. Đồng thời, các công cụ số cũng hỗ trợ việc quản lý, lưu trữ và khai thác tài liệu một cách khoa học, hiệu quả hơn.

Tuy nhiên, bên cạnh những cơ hội, sự phát triển mạnh mẽ của công nghệ thông tin và các phương tiện giải trí hiện đại cũng đặt ra không ít thách thức đối với văn hóa đọc truyền thống. Thói quen đọc sách giấy có phần bị thu hẹp khi nhiều người dành thời gian cho mạng xã hội, video trực tuyến hay các hình thức giải trí nhanh. Điều này đòi hỏi phải có những giải pháp phù hợp để vừa bảo tồn giá trị của sách truyền thống, vừa tận dụng hiệu quả các thành tựu của chuyển đổi số nhằm phát triển văn hóa đọc trong quân đội.

Để phát triển văn hóa đọc trong quân đội thời kỳ chuyển đổi số, cấp ủy, chỉ huy các cấp cần tiếp tục quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo, đầu tư xây dựng hệ thống thư viện theo hướng chính quy, hiện đại, hiệu quả gắn với đẩy mạnh chuyển đổi số và ứng dụng công nghệ; đẩy mạnh tuyên truyền, giáo dục, hình thành thói quen đọc sách trong mỗi cán bộ, học viên, nhân viên; kết hợp hài hòa giữa phương pháp truyền thống với sử dụng các công nghệ hiện đại để tuyên truyền, giới thiệu đến bạn đọc. Đồng thời, khuyến khích lựa chọn những đầu sách thiết thực, phục vụ trực tiếp nhiệm vụ học tập, nghiên cứu và công tác. 

Đồng chí Thượng tướng Trương Thiên Tô, Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Phó Chủ nhiệm Tổng cục Chính trị Quân đội nhân dân Việt Nam phát biểu khai mạc Ngày Sách và Văn hóa đọc Việt Nam lần thứ Năm năm 2026 tại Thư viện Quân đội

Thực hiện Hướng dẫn số 262/TV-NV, ngày 24 tháng 3 năm 2026 của Thư viện Quân đội về việc triển khai, tổ chức Ngày Sách và Văn hóa đọc Việt Nam lần thứ Năm, năm 2026 trong hệ thống thư viện toàn quân, Phòng Thông tin Khoa học quân sự tổ chức trưng bày, giới thiệu sách, báo, tạp chí nhân kỷ niệm 51 năm Giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước (30/4/1975 - 30/4/2026); 136 năm ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh (19/5/1890 - 19/5/2026); chào mừng Ngày Sách và Văn hóa đọc Việt Nam lần thứ Năm, năm 2026 với chủ đề “Sách - Tri thức - Khát vọng phát triển đất nước”. 

Thời gian: Từ ngày 15 tháng 4 đến ngày 20 tháng 5 năm 2026.

Địa điểm: Thư viện Học viện Quốc phòng, Tầng 4 Trung tâm phức hợp.

Trong dịp này, Thư viện cũng giới thiệu tới bạn đọc những cuốn sách giá trị, gắn với những sự kiện lịch sử của đất nước; tuyên truyền về những nội dung học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh; sách tham khảo về kinh tế, chính trị, quân sự vào chuyên mục “Mỗi tuần một cuốn sách” trên trang Web của Phòng Thông tin Khoa học quân sự; cung cấp tài khoản phục vụ bạn đọc khai thác 02 cơ sở dữ liệu quốc tế uy tín IEEE và ASME trên website Thư viện Trường đại học kỹ thuật Lê Quý Đôn; Giới thiệu Tủ sách Học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh; Tủ sách Bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng của Nhà xuất bản Chính trị Quốc gia Sự thật và Kênh Youtube Sách nói của Thư viện Quân đội. 

Đây là những hoạt động thiết thực hưởng ứng Ngày sách và Văn hóa đọc Việt Nam lần thứ Năm, năm 2026, góp phần lan tỏa văn hóa đọc trong Học viện Quốc phòng. Trân trọng kính mời các thủ trưởng cùng các đồng chí cán bộ, giảng viên, học viên, nhân viên, chiến sĩ toàn Học viện đến tham quan, tìm hiểu và nghiên cứu./.

Tin, bài và ảnh: Thượng tá Đỗ Thị Thu Thủy

Phó trưởng Phòng Thông tin KHQS/ Viện Khoa học NTQS/ Học viện Quốc phòng