Tạp chí Nghệ thuật quân sự Việt Nam ra đời ngày 08 tháng 9 năm 1986, theo Quyết định số 450 QĐ/HV của Viện trưởng Học viện Quân sự cấp cao (nay là Học viện Quốc phòng). Sự ra đời của Tạp chí gắn liền với yêu cầu khách quan của sự nghiệp tổng kết chiến tranh, nghiên cứu phát triển lý luận nghệ thuật quân sự, quốc phòng, phục vụ công tác đào tạo, huấn luyện, nghiên cứu khoa học quân sự trong Quân đội. Trải qua 40 năm xây dựng, trưởng thành và phát triển, Tạp chí Nghệ thuật quân sự Việt Nam luôn kiên định tôn chỉ, mục đích, giữ vững bản lĩnh chính trị, phẩm chất báo chí cách mạng, khẳng định vị thế là cơ quan báo chí khoa học quân sự chuyên ngành, là diễn đàn lý luận quân sự, quốc phòng có uy tín của Học viện Quốc phòng và toàn quân, thể hiện qua những nội dung sau:
Thứ nhất, Tạp chí Nghệ thuật quân sự Việt Nam - sự ra đời từ yêu cầu phát triển lý luận nghệ thuật quân sự, quốc phòng.
Tạp chí Nghệ thuật quân sự Việt Nam ra đời trong bối cảnh đất nước bước vào thời kỳ đổi mới, nhiệm vụ xây dựng và bảo vệ Tổ quốc đặt ra nhiều yêu cầu mới. Sau thắng lợi của các cuộc chiến tranh giải phóng dân tộc và bảo vệ Tổ quốc, thực tiễn chiến tranh cách mạng Việt Nam để lại kho tàng kinh nghiệm hết sức phong phú, quý báu. Những kinh nghiệm đó cần được tổng kết, nghiên cứu, khái quát thành lý luận, góp phần phát triển nghệ thuật quân sự Việt Nam trong điều kiện mới. Đồng thời, sự phát triển nhanh chóng của khoa học - công nghệ quân sự, sự biến đổi của tình hình thế giới, khu vực, những vấn đề mới về chiến tranh, quốc phòng, an ninh cũng đòi hỏi phải có một diễn đàn chuyên sâu để nghiên cứu, trao đổi, luận giải.
Sự ra đời của Tạp chí là bước phát triển tất yếu của công tác nghiên cứu khoa học quân sự trong Học viện Quốc phòng. Từ một tập san nghiên cứu chuyên ngành, Tạp chí từng bước trưởng thành, phát triển cả về tổ chức, nội dung, hình thức, phương thức hoạt động và phạm vi ảnh hưởng. Nếu như trong giai đoạn đầu, Tạp chí chủ yếu tập trung phục vụ yêu cầu nghiên cứu, giảng dạy, học tập trong Học viện thì về sau, phạm vi phát hành, đối tượng bạn đọc, đội ngũ cộng tác viên ngày càng được mở rộng trong toàn quân và từng bước lan tỏa tới các cơ quan nghiên cứu, học viện, nhà trường, địa phương.
Điểm nổi bật của Tạp chí Nghệ thuật quân sự Việt Nam là luôn bám sát chức năng, nhiệm vụ của Học viện Quốc phòng; bám sát đường lối quân sự, quốc phòng của Đảng; bám sát thực tiễn xây dựng Quân đội, củng cố quốc phòng, bảo vệ Tổ quốc. Không chạy theo tính thời sự bề nổi, Tạp chí lựa chọn cách đi sâu vào bản chất vấn đề, coi trọng tính khoa học, tính lý luận, tính thực tiễn và tính định hướng. Đây chính là nét riêng, là “chất” của một tạp chí khoa học quân sự chuyên ngành. Mỗi bài viết, không chỉ cần đúng về quan điểm, chắc về căn cứ, mà còn phải có hàm lượng nghiên cứu, có đóng góp nhất định vào nhận thức lý luận hoặc tổng kết thực tiễn.
Thứ hai, bốn mươi năm khẳng định vị thế một tạp chí khoa học quân sự chuyên ngành.
Bốn mươi năm qua, Tạp chí Nghệ thuật quân sự Việt Nam luôn giữ vững bản lĩnh báo chí cách mạng trên mặt trận lý luận quân sự, quốc phòng. Trước hết, bản lĩnh ấy thể hiện ở sự kiên định về chính trị, tư tưởng. Trong mọi giai đoạn phát triển, Tạp chí luôn quán triệt sâu sắc chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, đường lối, quan điểm quân sự, quốc phòng của Đảng; tuyệt đối trung thành với mục tiêu độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội; đặt lợi ích của Đảng, Nhà nước, Quân đội và nhân dân lên trên hết. Đây là nền tảng quyết định phương hướng, chất lượng và uy tín của Tạp chí.
Cùng với đó, Tạp chí luôn coi trọng chất lượng khoa học. Đây là yêu cầu sống còn của một tạp chí chuyên ngành. Các bài viết đăng tải trên Tạp chí không dừng lại ở việc phản ánh sự kiện, mà phải phân tích, khái quát, luận giải, dự báo và đề xuất giải pháp. Nhiều công trình, bài báo khoa học của lãnh đạo, chỉ huy các cấp, các nhà khoa học, giảng viên, cán bộ nghiên cứu, nghiên cứu sinh, học viên trong và ngoài Học viện đã được công bố trên Tạp chí, góp phần phục vụ công tác đào tạo, bồi dưỡng cán bộ cấp chiến dịch, chiến lược; phục vụ nghiên cứu khoa học, tổng kết thực tiễn; làm tài liệu tham khảo cho các cơ quan, đơn vị trong toàn quân.
Tạp chí cũng là môi trường rèn luyện, bồi dưỡng đội ngũ cán bộ nghiên cứu, giảng viên, cộng tác viên khoa học quân sự. Qua hoạt động viết bài, phản biện, biên tập, trao đổi học thuật, nhiều cán bộ có điều kiện nâng cao năng lực tư duy lý luận, phương pháp nghiên cứu, kỹ năng diễn đạt khoa học và bản lĩnh chính trị. Đây là đóng góp thầm lặng nhưng rất quan trọng. Bởi một tạp chí mạnh không chỉ nằm ở số lượng bài đăng, mà còn ở khả năng tạo lập một không gian học thuật nghiêm túc, chuẩn mực, có sức lan tỏa và thúc đẩy người viết trưởng thành.
Bốn mươi năm nhìn lại, có thể khẳng định: Tạp chí Nghệ thuật quân sự Việt Nam đã đi đúng hướng, giữ đúng vai, bền bỉ đóng góp vào sự nghiệp báo chí cách mạng, khoa học quân sự và giáo dục - đào tạo của Học viện Quốc phòng. Không ồn ào, không phô trương, nhưng có độ sâu, có bản lĩnh, có giá trị riêng. Đó là phẩm chất rất đáng quý của một cơ quan báo chí khoa học trong Quân đội.
Thứ ba, tiếp bước truyền thống báo chí cách mạng trong kỷ nguyên mới.
Bước vào giai đoạn mới, tình hình thế giới, khu vực tiếp tục diễn biến nhanh chóng, phức tạp, khó dự báo. Cạnh tranh chiến lược giữa các nước lớn, xung đột vũ trang, chiến tranh cục bộ, chiến tranh thông tin, chiến tranh mạng, các hình thái tác chiến mới, an ninh phi truyền thống, biến đổi khí hậu, thiên tai, dịch bệnh, tội phạm xuyên quốc gia… đang đặt ra nhiều vấn đề mới đối với sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Cùng với việc giữ vững định hướng chính trị, Tạp chí cần tiếp tục nâng cao chất lượng khoa học, coi đây là tiêu chí trung tâm của phát triển. Mỗi bài viết cần có vấn đề rõ, luận điểm chắc, căn cứ thuyết phục, phương pháp nghiên cứu phù hợp, đề xuất có giá trị.
Trong kỷ nguyên số, Tạp chí cũng cần đẩy mạnh chuyển đổi số, hiện đại hóa quy trình xuất bản, quản trị dữ liệu, lưu trữ, tra cứu, phản biện, biên tập và phát hành.
Kỷ niệm 101 năm Ngày Báo chí Cách mạng Việt Nam là dịp để Tạp chí Nghệ thuật quân sự Việt Nam nhìn lại chặng đường 40 năm xây dựng và phát triển với niềm tự hào chính đáng. Bốn mươi năm không phải là chặng đường quá dài so với lịch sử một thế kỷ của Báo chí Cách mạng Việt Nam, nhưng đủ để khẳng định bản lĩnh, uy tín và giá trị của Tạp chí Nghệ thuật quân sự Việt Nam. Phát huy truyền thống vẻ vang đó, với sự lãnh đạo, chỉ đạo của Đảng ủy, Ban Giám đốc Học viện Quốc phòng, sự quản lý trực tiếp của Viện Khoa học nghệ thuật quân sự, sự cộng tác tâm huyết của đội ngũ nhà khoa học, cán bộ lãnh đạo, chỉ huy, giảng viên, nghiên cứu sinh, học viên trong và ngoài Quân đội, Tạp chí Nghệ thuật quân sự Việt Nam nhất định sẽ tiếp tục phát triển vững chắc, xứng đáng là diễn đàn lý luận quân sự, quốc phòng uy tín, là tiếng nói khoa học tin cậy, là một bộ phận xứng đáng của Báo chí Cách mạng Việt Nam trong thời kỳ mới./.
Tin, bài và ảnh: Trung tá QNCN Nguyễn Thị Khánh
Tạp chí Nghệ thuật quân sự Việt Nam/ Học viện Quốc phòng
Tài liệu tham khảo:
1. Ban Bí thư Trung ương Đảng, Quyết định số 52 ngày 05/02/1985 về việc lấy ngày 21/6 hằng năm là Ngày Báo chí Cách mạng Việt Nam.
2. Quốc hội, Luật Báo chí, Luật số 103/2016/QH13 ngày 05/4/2016.
3. Báo Quân đội nhân dân, “Ngày 21-6-1925: Ngày Báo chí Cách mạng Việt Nam”.